LuanVan.vnLuận Văn
Gửi thư
Luận văn kế toán, kiểm toán

Luận văn thạc sĩ kế toán định lượng: mô hình nhân tố hay dùng

Bốn hướng định lượng quen của luận văn thạc sĩ kế toán: tổ chức công tác kế toán, chất lượng thông tin báo cáo tài chính, vận dụng kế toán quản trị, áp dụng IFRS; chọn lý thuyết, đối tượng và thang đo.

Luận văn thạc sĩ kế toán định lượng: mô hình nhân tố hay dùng

Luận văn thạc sĩ kế toán định lượng thường đi theo bốn hướng: nhân tố ảnh hưởng tổ chức công tác kế toán, chất lượng thông tin báo cáo tài chính, vận dụng kế toán quản trị và áp dụng IFRS. Đối tượng khảo sát chủ yếu là kế toán viên, nhà quản lý, thang đo kế thừa từ nghiên cứu trước.

Vì nhiều người đi cùng một lối, hội đồng thạc sĩ ngày càng khắt khe với các mô hình chép khung từ luận văn khác rồi chỉ đổi địa bàn. Phần dưới đây giúp bạn hiểu mỗi hướng dựa trên lý thuyết nào, nên khảo sát ai, và chỗ nào có thể tạo đóng góp thật. Thao tác chạy phần mềm thống kê không nằm trong bài này.

Bốn hướng định lượng quen thuộc của ngành kế toán

Mỗi hướng có biến phụ thuộc, lý thuyết nền và nhóm nhân tố khác nhau. Bảng giúp bạn định vị đề tài trước khi đọc tài liệu.

HướngBiến phụ thuộc thường gặpLý thuyết nền hay dùngNhóm nhân tố hay khảo sát
Tổ chức công tác kế toánMức độ phù hợp hoặc hiệu quả của tổ chức kế toánLý thuyết ngẫu nhiên, lý thuyết hệ thốngQuy mô, đặc điểm ngành, trình độ kế toán, công nghệ, quan tâm của nhà quản lý
Chất lượng thông tin báo cáo tài chínhCác đặc tính chất lượng thông tinKhuôn khổ khái niệm của chuẩn mực, lý thuyết đại diện, lý thuyết thông tin hữu íchKiểm soát nội bộ, năng lực kế toán, áp lực thuế, kiểm toán độc lập
Vận dụng kế toán quản trịMức độ vận dụng các công cụ kế toán quản trịLý thuyết ngẫu nhiên, lý thuyết thể chếCạnh tranh, phân cấp quản lý, văn hoá doanh nghiệp, chi phí triển khai
Áp dụng IFRSÝ định hoặc mức độ sẵn sàng áp dụngLý thuyết thể chế, lý thuyết hành vi có kế hoạchÁp lực từ nhà đầu tư, năng lực nhân sự, chi phí chuyển đổi, hướng dẫn của cơ quan quản lý

Đừng ghép cả bốn lý thuyết vào một mô hình. Một hoặc hai lý thuyết nền được giải thích kỹ, và từ đó suy ra từng giả thuyết, thuyết phục hơn một chương lý thuyết liệt kê năm lý thuyết không dùng đến.

Chọn lý thuyết nền: giải thích được vì sao nhân tố tác động

Một giả thuyết tốt có câu “vì sao” rõ ràng, và câu đó phải đến từ lý thuyết hoặc từ bằng chứng nghiên cứu trước, không đến từ cảm nhận.

Lý thuyết ngẫu nhiên

Ý tưởng cốt lõi là không có một cách tổ chức kế toán tốt nhất cho mọi doanh nghiệp, mà phù hợp hay không tuỳ bối cảnh. Lý thuyết này hợp với đề tài tổ chức công tác kế toán và vận dụng kế toán quản trị, vì nó giải thích vì sao quy mô, mức độ cạnh tranh, công nghệ lại ảnh hưởng.

Lý thuyết thể chế

Giải thích việc doanh nghiệp làm theo áp lực bên ngoài: quy định bắt buộc, sự bắt chước doanh nghiệp đi trước, chuẩn mực nghề nghiệp. Hợp với đề tài áp dụng IFRS hoặc lý giải vì sao doanh nghiệp vận dụng một công cụ quản trị dù chưa thật cần.

Lý thuyết đại diện

Dùng khi bàn về chất lượng thông tin, vì người quản lý và chủ sở hữu có lợi ích khác nhau, dẫn tới động cơ điều chỉnh thông tin. Với doanh nghiệp nhỏ mà chủ sở hữu tự điều hành, bạn phải lý giải cẩn thận vì quan hệ đại diện yếu hơn.

Đối tượng khảo sát: ai trả lời mới đúng?

Đơn vị phân tích là doanh nghiệp hay cá nhân? Nếu biến phụ thuộc là mức độ vận dụng kế toán quản trị của doanh nghiệp, mỗi doanh nghiệp chỉ nên có một phiếu đại diện, thường là kế toán trưởng hoặc giám đốc tài chính. Gửi mười phiếu cho mười kế toán viên cùng một công ty rồi tính là mười quan sát là sai đơn vị phân tích.

Người trả lời phải hiểu câu hỏi. Câu hỏi về dự toán linh hoạt, chi phí theo hoạt động mà gửi cho kế toán thanh toán mới vào nghề thì câu trả lời không đáng tin. Mô tả rõ tiêu chí chọn người trả lời trong chương phương pháp.

Tránh mẫu tiện lợi quá hẹp. Khảo sát toàn bộ bạn học cùng lớp cao học đang làm kế toán là mẫu dễ lấy nhưng thiên lệch. Có thể bắt đầu từ mạng lưới quen biết, nhưng hãy mở rộng qua hiệp hội ngành, khu công nghiệp, và nói thẳng hạn chế của cách chọn mẫu.

Chọn phạm vi địa bàn và loại hình cụ thể. Doanh nghiệp nhỏ và vừa ở một tỉnh, doanh nghiệp xây lắp, doanh nghiệp niêm yết ngành thực phẩm… Phạm vi rõ giúp bạn biện luận được vì sao nhân tố tác động theo cách đó.

Kế thừa thang đo: được phép và cần làm đúng

Dùng lại thang đo đã được kiểm định là cách làm chuẩn, không phải đạo văn, với điều kiện ghi rõ nguồn gốc của từng thang đo. Vấn đề nằm ở chỗ nhiều luận văn kế thừa thang đo từ một luận văn trong nước khác, mà luận văn đó lại dịch từ một bài báo nước ngoài. Qua hai lần chuyển, câu hỏi có thể đã lệch nghĩa.

Cách làm đúng là truy về bài báo gốc, đọc định nghĩa khái niệm và các biến quan sát, rồi dịch và điều chỉnh cho bối cảnh Việt Nam. Ghi lại từng thay đổi trong một bảng: câu gốc, câu dịch, lý do điều chỉnh. Sau đó thảo luận với vài chuyên gia, thường là giảng viên và kế toán trưởng có kinh nghiệm, để kiểm tra người trả lời có hiểu đúng không.

Nếu thêm biến quan sát mới, hãy giải thích vì sao bối cảnh Việt Nam cần nó. Ví dụ, với doanh nghiệp nhỏ, áp lực từ cơ quan thuế có thể là nhân tố đáng kể ảnh hưởng đến cách lập báo cáo tài chính, điều mà thang đo xây dựng ở nước có thị trường vốn phát triển có thể không đề cập.

Tạo đóng góp khi hướng đề tài đã quá quen

Đóng góp của luận văn thạc sĩ không cần lớn, nhưng phải chỉ ra được. Một số cách hợp lý:

  • Đổi bối cảnh có lý do: một loại hình doanh nghiệp chưa được nghiên cứu nhiều, như hợp tác xã nông nghiệp hay đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính.
  • Thêm một nhân tố mà lý thuyết gợi ý nhưng nghiên cứu trước ít đưa vào, kèm lập luận rõ.
  • Kiểm tra vai trò điều tiết, ví dụ quy mô doanh nghiệp có làm thay đổi tác động của năng lực kế toán lên chất lượng thông tin không.
  • Kết hợp phỏng vấn sâu sau khảo sát để giải thích những kết quả khác kỳ vọng.

Điều không tạo đóng góp: thêm thật nhiều nhân tố cho mô hình “đầy đủ”, hoặc tăng cỡ mẫu mà không có câu hỏi nghiên cứu mới.

Lộ trình từ ý tưởng đến bảng hỏi

Thứ tự làm việc hợp lý cho một luận văn thạc sĩ kế toán định lượng:

  1. Xác định biến phụ thuộc và đơn vị phân tích, viết thành một câu hỏi nghiên cứu.
  2. Tìm các nghiên cứu nước ngoài và trong nước gần nhất về đúng biến phụ thuộc, lập bảng tổng hợp nhân tố, lý thuyết, bối cảnh, kết quả.
  3. Chọn lý thuyết nền và suy ra giả thuyết, mỗi giả thuyết có lập luận riêng.
  4. Truy thang đo về nguồn gốc, dịch, điều chỉnh, ghi bảng thay đổi.
  5. Thảo luận chuyên gia và khảo sát thử với một nhóm nhỏ người trả lời đúng tiêu chí.
  6. Hoàn thiện bảng hỏi, xin ý kiến người hướng dẫn rồi mới khảo sát chính thức.

Phần thao tác kiểm định độ tin cậy, phân tích nhân tố khám phá, hồi quy hay mô hình cấu trúc thuộc về bước xử lý số liệu, bạn có thể tìm hướng dẫn riêng ở chuyên mục xử lý số liệu của Luận Văn Số.

Câu hỏi thường gặp

Có bắt buộc luận văn thạc sĩ kế toán phải định lượng không?

Không. Nhiều chương trình chấp nhận nghiên cứu định tính hoặc giải pháp hoàn thiện có căn cứ. Hướng định lượng chỉ phù hợp khi bạn có câu hỏi về mối quan hệ giữa các nhân tố.

Kế thừa toàn bộ mô hình của một luận văn khác có được không?

Kế thừa có ghi nguồn thì không vi phạm, nhưng gần như không có đóng góp. Hội đồng sẽ hỏi điểm mới của bạn nằm ở đâu.

Mỗi doanh nghiệp nên có mấy người trả lời?

Tuỳ đơn vị phân tích. Nếu hỏi về doanh nghiệp thì một người đại diện am hiểu. Nếu hỏi về nhận thức cá nhân kế toán viên thì có thể nhiều người, nhưng cần lưu ý dữ liệu lồng nhau.

Nên đưa bao nhiêu nhân tố vào mô hình?

Không có con số đúng. Số nhân tố nên do lý thuyết và tổng quan quyết định, đủ để trả lời câu hỏi nghiên cứu và đủ mẫu để ước lượng tin cậy.

Dịch thang đo từ tiếng Anh cần lưu ý gì?

Dịch theo nghĩa khái niệm, không dịch từng chữ, rồi nhờ người khác dịch ngược để so. Ghi lại mọi điều chỉnh và lý do trong phụ lục.

Đề tài áp dụng IFRS có hợp với doanh nghiệp nhỏ không?

Ít phù hợp vì doanh nghiệp nhỏ hiếm khi chịu áp lực áp dụng IFRS. Đề tài này hợp hơn với doanh nghiệp niêm yết, doanh nghiệp có vốn nước ngoài hoặc có nhu cầu huy động vốn quốc tế.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

🧭
Bạn đang ở chặng nào của đường học vị?
Nhập chỗ bạn đang đứng và đích bạn nhắm — công cụ trả về số năm, chi phí và việc phải làm từng chặng.
Xem lộ trình của tôi →
Miễn phí, không cần tài khoản. Xem tất cả công cụ

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
[email protected]